Güvenli Önyükleme, modern bilgisayarlarda yerleşik olarak bulunan ve sistemini başlatma sırasında yetkisiz yazılımlara karşı korumaya yardımcı olan bir güvenlik özelliğidir. Bazı oyunlar ve uygulamalar düzgün çalışabilmek için Güvenli Önyükleme’nin etkinleştirilmesini gerektirir. Çoğu bilgisayar zaten Güvenli Önyükleme’yi destekler ancak BIOS ayarlarına bağlı olarak bu özellik varsayılan olarak kapalı olabilir.
Bu rehber, Güvenli Önyükleme durumunu nasıl kontrol edeceğini, sonuçların ne anlama geldiğini ve cihazında bu özelliği etkinleştirmek için hangi adımları bulabileceğini gösterecek.
Herhangi bir değişiklik yapmadan önce BIOS ve UEFI menülerinin donanım üreticine göre farklılık gösterebileceğini unutma. Bu ayarları yanlış şekilde değiştirmek sistem sorunlarına yol açabilir, bu yüzden her zaman bilgisayarının veya anakartının üreticisinin resmi talimatlarını izle.
Güvenli Önyükleme’nin Etkinleştirildiğinden Emin Ol
- Windows Tuşu + R’ye basarak Çalıştır penceresini aç.
- “msinfo32” yaz ve Enter’a bas.
- Sistem Bilgisi penceresinde aşağıdaki alanları bul (alttaki arama çubuğunu kullanabilirsin):
- BIOS Modu: UEFI yazmalı
- Güvenli Önyükleme Durumu: Açık yazmalı
Sonuçların Ne Anlama Geliyor
Güvenli Önyükleme Durumu: Kapalı
Sistemin Güvenli Önyükleme’yi destekliyor ancak şu anda devre dışı. Bunu BIOS ayarlarından etkinleştirmen gerekir.
Güvenli Önyükleme Durumu: Desteklenmiyor
Sistemin Güvenli Önyükleme’yi desteklemiyor olabilir. Anakartının veya bilgisayar üreticinin belgelerini kontrol et ve doğrula.
BIOS Modu: UEFI
Bilgisayarın UEFI kullanıyor ve Güvenli Önyükleme’yi destekliyor. BIOS üzerinden Güvenli Önyükleme’yi etkinleştirebilirsin.
BIOS Modu: Legacy
Bilgisayarın UEFI kullanmıyor. Güvenli Önyükleme’yi etkinleştirmek için Önyükleme Modu’nu UEFI olarak değiştirmen gerekir. UEFI ve Güvenli Önyükleme’yi kullanabilmek için sürücünü MBR’den GPT’ye dönüştürmen gerekebilir.
Disk Bölümleme Stilini Kontrol Et
Güvenli Önyükleme, sisteminin GPT (GUID Bölümleme Tablosu) bölümleme stilini kullanmasını gerektirir. Sürücün MBR (Ana Önyükleme Kaydı) kullanıyorsa dönüştürülene kadar BIOS Modu’nu UEFI’ye geçiremezsin.
Bölümleme stilini kontrol etmek için şu adımları izle:
- Windows arama çubuğuna Disk Yönetimi yaz ve Enter’a bas.
- Windows yüklemeni içeren sürücüye sağ tıkla.
- Özellikler’i seç.
- Birimler sekmesini aç.
- Bölümleme Stili’ni bul.
Bölümleme Stili GPT olarak görünüyorsa devam edebilirsin. Bölüm Stilin MBR olarak görünüyorsa BIOS Modu’nu UEFI’ye geçirmek ve Güvenli Önyükleme’yi etkinleştirmek için önce bunu GPT’ye dönüştürmen gerekir.
MBR’den GPT’ye dönüştürme gereksinimleri
Dönüştürme işlemine başlamadan önce aşağıdaki koşulların karşılandığından emin ol:
- Windows 10 sürüm 1703 veya üzeri
- MBR diskte üçten fazla bölüm bulunamaz
- İşletim sistemi 64 bit
- BitLocker veya başka bir şifreleme kapalı
- Çift önyükleme kurulumu yok
- BIOS, UEFI modunu destekliyor
- Güvenli Önyükleme devre dışı
Bu işlem için Microsoft’un resmi adım adım rehberine göz atabilirsin.
MBR, GPT’ye nasıl dönüştürülür?
- Komut İstemi’ni yönetici olarak aç
- Windows Tuşu’na bas, cmd yaz
- Komut İstemi’ne sağ tıkla ve Yönetici olarak çalıştır’ı seç.
- Diski doğrula
- Tür: mbr2gpt /validate /allowFullOS
- Enter’a bas
- Doğrulama başarılı olursa devam edebilirsin
- Diski dönüştür (Bu işlem, sistem bölümünü biraz küçültür ve diski GPT’ye dönüştürür)
- Tür: mbr2gpt /convert /allowFullOS
- Enter’a bas
- UEFI modunda yeniden başlat
- Bilgisayarını yeniden başlat
- BIOS’a gir (Gelişmiş Yeniden Başlat’ı kullanarak veya başlatma sırasında Del, F2 ya da F10 tuşuna basarak)
- Önyükleme Modu’nu Legacy’den UEFI’ye Geçir
Windows başarıyla başlatıldığında Güvenli Önyükleme’yi tekrar etkinleştirebilirsin.
Güvenli Önyükleme’yi Etkinleştirme
Başlamadan önce, BIOS ve UEFI ayarlarının donanım üreticine göre değişiklik gösterebileceğini unutma. Bu ayarları yanlış şekilde değiştirmek sistem sorunlarına yol açabilir. Değişiklik yaparken her zaman bilgisayarının veya anakartının üreticisinin resmi talimatlarını izle. Riot, BIOS veya UEFI ayarlarını düzenlemekten doğabilecek herhangi bir sorundan sorumlu değildir.
Ayrıca Microsoft’un Güvenli Önyükleme’yi nasıl etkinleştirebileceğine dair genel bilgilendirme sayfasına da bakabilirsin: https://support.microsoft.com/en-us/windows/windows-11-and-secure-boot-a8ff1202-c0d9-42f5-940f-843abef64fad
1. Adım: Güvenli Önyükleme’yi etkinleştirme gereksinimleri
Aşağıdaki koşulların karşılandığından emin ol:
- BIOS Önyükleme Modu UEFI olarak ayarlandı (Legacy veya CSM değil)
- Disk Bölümleme Stili GPT, MBR değil
- BIOS’ta Güvenli Önyükleme etkin
Aşağıdaki adımlar bu süreçte karşılaşabileceğin durumları özetler ancak tam kapsamlı bir talimat seti değildir. Kesin talimatlar için her zaman bilgisayarının veya anakartının üreticisinin resmi belgelerine başvur.
2. Adım: BIOS veya UEFI ayarlarına eriş
-
Windows 11:
Başlat > Ayarlar > Sistem > Kurtarma > Gelişmiş Başlangıç > Şimdi Yeniden Başlat -
Windows 10:
Başlat > Ayarlar > Günelleştirme ve Güvenlik > Kurtarma > Gelişmiş Başlangıç > Şimdi Yeniden Başlat
Bilgisayarın yeniden başladıktan sonra:
- Sorun Gider’i Seç
- Gelişmiş seçeneklere git
- UEFI Donanım Yazılımı Ayarları’nı seç
Bu işlem, sistemini BIOS arayüzüyle yeniden başlatır.
3. Adım: Güvenli Önyükleme Ayarları’nı bul
- BIOS’un içindeki Önyükleme sekmesine git
- Güvenli Önyükleme’yi bulamıyorsan birçok BIOS arayüzünde yerleşik bir arama özelliği bulunur (genellikle F9 tuşuyla açılır)
- Modeline özel talimatlar için bilgisayarının veya anakartının belgelerine başvur
- Güvenli Önyükleme’yi (veya Güvenli Önyükleme Durumu’nu) Etkin olarak ayarla
4. Adım: Kaydet ve Yeniden Başlat
- Değişiklikleri kaydet ve BIOS’tan çık (genellikle F10)
- Bilgisayarını normal şekilde yeniden başlat
5. Adım: Güvenli Önyükleme’nin Etkin Olduğunu Doğrula
Windows’a geri döndüğünde:
- Windows Tuşu + R’ye bas
- msinfo32 yaz
- Sistem Bilgisi penceresinde Güvenli Önyükleme Durumu’nu kontrol et
Olası Sorunlar:
🛠️ Sorun 1: Güvenli Önyükleme etkinleşmiyor. BIOS’unu güncellemen gerekebilir.
BIOS Yazılımının güncellenmesi gerekiyorsa VAN: RESTRICTION (VAN: KISITLAMA) Nasıl Giderilir makalemize göz at ve BIOS Yazılımını Güncelle (AMD/Intel) adımlarını takip et.
BIOS Önyükleme Modu’nu Legacy’den UEFI’ye Çevirme
1. Adım: BIOS veya UEFI yazılımına eriş
BIOS’a birkaç farklı şekilde girebilirsin:
- Gelişmiş Yeniden Başlatma’yı kullan
- Ya da başlatma sırasında Del, F2 veya F10 tuşlarına bas (anakartına göre değişiklik gösterebilir)
Eğer Windows normal şekilde başlarsa bilgisayarını yeniden başlatıp tekrar dene.
2. Adım: Önyükleme Modu ayarını bulun
BIOS veya UEFI’ye girdikten sonra:
- Önyükleme sekmesini veya bölümünü aç
- Bu seçenek, üreticine bağlı olarak Gelişmiş veya Başlangıç altında da olabilir
- Önyükleme Modu, Önyükleme Seçeneği veya UEFI/Legacy Önyükleme adında bir ayar arayın
3. Adım: Önyükleme Modu’nu UEFI olarak değiştir
Eğer ayar Legacy, Yalnızca Legacy veya CSM olarak görünüyorsa bunu şu şekilde değiştir:
- UEFI
- Seçeneklerine bağlı olarak Yalnızca UEFI / Öncelikli UEFI
Sisteminde bir CSM ayarı varsa devre dışı bırak.
4. Adım: Güvenli Önyükleme’yi Etkinleştir
Açmak için:
- Güvenlik veya Başlangıç sekmesine git
- Güvenli Önyükleme’yi bul ve Etkin olarak ayarla
Güvenli Önyükleme gri ise şunlardan emin ol:
- Önyükleme Modu UEFI olarak ayarlandı
- Ardından kaydet, tekrar BIOS’a gir ve ayarı bir kez daha kontrol et
5. Adım: Değişiklikleri Kaydet ve Çık
- Kaydet ve Çık sekmesini kullan veya kaydetme kısayoluna bas (genellikle F10)
- Değişiklikleri Kaydet ve Çık, ardından Evet’i seç
- Sistemin UEFI modunda yeniden başlatılacak
6. Adım: Ayarlarını Windows’ta onayla
Bilgisayarın yeniden başlayıp Windows açıldığında:
- Windows Key + R’ye bas
- “msinfo32” yaz ve Enter’a bas.
- Şunları kontrol et:
- BIOS Önyükleme Modu > UEFI olmalı
- Güvenli Önyükleme Durumu > Açık olmalı